Fakat Meyve Veren Ağaçları Taşlama Enstitüsü’nün aziz üyeleri, “Türk dediğin yeni bir şey yapamaz, anca çalar” diye bellediğinden bana sürekli “Nerden çaldın bakiyim bunu?” diye soruyordu. Ben de gençlik heyecanıyla usanmadan açıklamaya çalışıyordum. Valla billa bu fikri ben bulmuştum. İki gözüm önüme aksın ki hiçbir yerden çalmamıştım ve de çırpmamıştım.

ACI GERÇEKLER

Yıllardan sonra bir gün Indiana Üniversitesi’nin öğretim üyelerinden Christine Ogan itiraf.com’u konu alan bir araştırma yaptı.  Ardından da uzunca bir makale yayınladı. (PDF hali şurada.)

Yazının giriş kısmında gördüm ki, “Ben buldum da ben buldum, kimse bulamadı, ben buldum” dediğim konseptin taaa 1900′de Amerika’da dergisi varmış! İnsanlar itiraflarını mektupla gönderiyor, editörler de en iyilerini seçip yayınlıyormuş. (Bu süreç bana tanıdık geldi!) Hatta True Conffesions adındaki itiraf dergisi 30′lu yıllarda 2,5 milyon tirajı yakalamayı dahi başarmış.

GÜNEŞİN ALTI MESELESİ

Bu hikayeyi şundan sebep anlattım:

Girişimcilere, “Yapılmamış bir fikirle iş kurmanın riski yüksek. Siz iyisi mi klonlayın” dediğimde bana kızanlar oluyor. Oysa gördüğünüz üzere, eşinin benzerinin olmadığını kanıtlamak için Kur’an’a el basmaya hazır olduğunuz fikir bile 100 sene önce yapılmış olabilir.

Güneşin altında hakikaten de yeni bir şey yok. Üstelik bu lafın İncil’den alıntı olması, epey zamandır dünya üstünde yeni bir şey yapılamadığını gösteriyor.

Golden Horn Ventures

Türk internetinin ilk ve uzunca bir süre de tek VC firmasıydı. Buna karşın çok fazla yatırım yaptıkları söylenemez. Türk girişimcilerin global projeleriyle ilgileniyorlardı. Di’li geçmiş zamanla konuşuyorum çünkü uzunca bir süredir sesleri çıkmıyor. Hatta bu yazıyı yazarken farkettim, şirketin web sitesini bloglarına yönlendirmişler. Blog da maalesef 2011 Nisan’ından bu yana güncellenmemiş.

Yatırımları: 1) grou.ps 2) befunky 3) Livego (O zamanlar ismi messengerFX idi.) 4) put.io (Webrazzi’de “yatırım alacak” diye haber çıkmış ama sonra gerçekleşti mi emin değilim.)

iLab

Adı çok fazla bilinmeyen ama aslında Gittigidiyor, Kariyer.net gibi çok büyük yatırımları olan VC firmamız. İlk büyük yatırımlarını Kariyer.net ile yapmışlardı. Sonrasında Kariyer.net’in tamamını aldılar. Gittigidiyor’a 2006 yılında ilk yatırımı yapmaları elbette öngörülerinin ne kadar güçlü olduğunu gösteriyor. Gittigidiyor Ebay’e satıldığında sitenin kurucuları tamamen çıkış yaptılar ama iLab, hissesinin %7′sini içeride bıraktı. Şirketin yatırımları dışında, sigortam.net, ChemOrbis  gibi kendi kurdukları siteler de var.

Yatırımları: 1) Kariyer.net 2) Gittigidiyor 3) Beyazkutu 4) Dijimecmua 5) Unnado 6) Hangikredi 7) Neredekal

Young Turk Ventures

Aslında Cem Sertoğlu Ventures demek daha doğru olur. Açıkçası portföy sayfası bir parça kafa karıştırıyor. Çünkü burada hem bizzat yatırım yapılanlar (Grupanya, Eçift), hem de yatırım yapılmayan ama yatırım sürecine ön ayak olunanlar (Gittigidiyor, Grou.ps) var. Ancak yanlış anlaşılmasın; Cem Sertoğlu sektörümüzün en düzgün simalarından biridir. Portfolyo sayfasının bu şekilde olması, şirketin çalışma alanlarıyla ilgili olabilir.

Yatırımları: 1) Yemeksepeti 2) Grupanya 3) Eçift 4) Wikimart.ru 5) Civicsolar

Inventures

Sektörde adı en az bilinen yatırım firmalarından biri olsa gerek. Yomi Kastro ismini Trendyol ile birlikte duymuştuk. Son yatırımla birlikte exit yapan, hatta bu süreçte bir parça sıkıntı yaşadığı öne sürülen isimlerden biriydi. 5 kişiden oluşan ekibin daha çok yazılım kökenli olduğu görülüyor.

Yatırımları: 1) Trendyol 2) 1V1Y 3) Bulucak 4) Firmanya 5) Wedecide 6) Bonvagon 7) Pikcv

212 Capital Partners

Türklerin kurduğu çiçeği burnunda risk sermayesi şirketimiz. 30 milyonluk bir fonları olduğu söyleniyor. Sektöre hızlı bir giriş yaptılar ve arka arkaya 3 yatırım gerçekleştirdiler. Özellikle de Türk kurucularının yurtdışında edindiği bilgi birikimini ve deneyimi  Türkiye’ye getirmeleri açısından önemli bir firma. Ortakları arasında Mynet’in kurucusu Emre Kurttepeli de var. 212′nin adını ileride çok sık duyacağımızı düşünüyorum.

Yatırımları: 1) Butigo 2) Balerin 3) Arcademonk

Çünkü yatırımcılık ciddi mesai gerektiren bir iş…

Proje sahipleri ile görüşmek, proje seçmek, yatırım süreçlerini yürütmek, yatırım yapılan işleri takip etmek, herbir işe, yatırımcıya ayrı ayrı mentorluk yapmak… Bunların toplamı bildiğiniz tam zamanlı bir iş. Hatta akşamları ek mesai gerektirecek kadar yoğun bir iş.

Bense 2 büyük projeden (şehre özel arkadaşlık siteleri ve UZMANTV) sorumlu olan, 3 projeye (Timsah, Yenimoda, Markapon) ara sıra destek veren, bu yüzden de günde ortalama 15 saat çalışan biriyim.

Şöyle bir örnek vereyim: Akşamları yedi buçuk, sekiz gibi eve girdiğimde 8 yaşındaki oğlum koşarak gelip beni öper, sonra da çalışma odama gidip bilgisayarımı açar. Çünkü bilir ki babası 2 kaşık yemekten sonra (kabul, 2 değil maalesef 20) o bilgisayarın başına geçecek ve sabah 3-4′e kadar da oradan kalkamayacak.

Ve elbette para isteyen bir iş…

Benim bugüne kadar site (itiraf.com, cimri.com) ve hisse (Magnet A.Ş.) satışlarım oldu ama bunlar, idame ettiğim hayatın standartını yükseltmekle birlikte beni karun seviyesine getirmedi.

Melek yatırımcılık elbette, “Paraları paraları, deli gibi deli gibi, saç saç saç” kadar bir servet gerektirmiyor ama yine de benim bütçemde “Şu kadar lira internet yatırımı yapacağım” diye ayırabildiğim bir kalem yok.

Zaten açıkçası öyle bir kalem ayıracaksam, daha çok inandığım, internet kadar olmasa da bildiğim ve getirisi kısa sürede alındığı için cazip bulduğum sinema sektörüne yatırım yapardım.

(Bu başka bir yazının konusu ama… İnternet yatırımcılığında en büyük problem exit seçeneklerinin az ve uzak olması. İnternete, kısa sürede para kazanmak değil, “dükkan sahibi” olmak isteyenlerin yatırım yapmasını öneririm.)

Girişimcilik kültürü

Her fırsatta söylediğim üzere, Türkiye’deki girişimcilik kültürüne katkıda bulunmayı görev sayıyorum. Bu hassasiyetimden ötürü de girişimcilere destek vermek için ayırdığım zamanlar var.

Mesela geçen ay 2 gün Etohum 40 seçmelerine katıldım ve 1 gün de Anadolu Üniversitesi’ne gittim. Bu ay 3 gün Etohum Antalya’ya gideceğim. Takvimimde bir İTÜ, bir de Yeditepe Üniversitesi semineri var.

Bu etkinliklerden birinde rastlaşırsak, hay hay, elbette projeleriniz hakkında konuşabiliriz. Fakat bunun dışında ne yazık ki size layıkıyla ilgi gösterebilecek seviyede zamana sahip değilim.

Bu kadar açıklamanın ardından söylemeye gerek yok gerçi ama, “Yatırımcı olmadığınızı biliyorum, sadece projem hakkında fikrinizi almak istiyorum” diyenlere de olumlu cevap veremiyorum. Çünkü özellikle son 2-3 yıldır internet girişimciliği yükselen bir değer olduğundan bu tür taleplerle daha da çok karşılaşır oldum. Şöyle söyleyeyim, eğer hepsine, “tabii buyrun” deseydim her gün en az 2 farklı proje sahibini ofiste misafir ederdim.

Dilerseniz deneyimlerimi paylaştığım videoları izleyebilirsiniz. Özellikle ilk videonun ilginizi çekeceğini zannediyorum. Bir araya gelseydik emin olun 3 aşağı 5 yukarı buradaki fikirlerimden hareketle yorumlar yapardım: Video 1, video 2, video 3, video 4

Dünyada “dating”, bizde “arkadaşlık” dedikleri bu sektörde kimi internet işlerine göre nispeten kolay para kazanıldığını söylemek mümkün. Ve kârlılık da hiç fena değil.

Üstelik giriş bariyeri de son derece düşük. 1 alan adı + 200-300 dolara satın alacağınız hazır bir yazılımla 2-3 saat içinde bir çöpçatan siteniz olabilir.

Fakat maalesef %99 ihtimalle o noktadan sonrası hüsran olacaktır. Çünkü tüm düşük bariyerli internet işleri gibi dating’te de zor olan kurmak değil, sitenizi para kazanır hale getirmek.

Peki bizim şehre özel arkadaşlık siteleri bunu nasıl başardı? 2 sene içinde Türkiye’nin ilk ve en büyük arkadaşlık sitesi Siberalem‘i nasıl yakaladı? 6 seneden sonra hala nasıl büyüyebiliyor? 75 kişiyi geçindirmenin yanısıra UZMANTV gibi büyük bir kıymeti ortaya çıkaracak gelire nasıl ulaştı?

Anlatayım.

1) İyi ekip

Arkadaşlık işine itiraf.com‘u sattıktan sonra 2005 yılında girdim. Ortaklarım Gittigidiyor‘un kurucularıydı. Sıfırdan Türkiye’nin en değerli internet şirketini kurmuş ve sonra da 217 milyon dolara Ebay’e satmayı başarmış insanlardan bahsediyorum. Benim ürün, onların iş tarafındaki uzmanlığı birleşince son derece ideal bir takım olduk.

Ayrıca Gittigidiyor’un kurulu bir düzeni vardı. 2005 Temmuz’undan 2009 Aralık’ına kadar aynı ofisi paylaştık. İnsan kaynakları, mali işler gibi idari personelde onlardan destek aldık. Tüm bu hizmetler için para ödüyorduk ama gün sonunda iki taraf için de kârlı bir işbirliği oluyordu.

2) İnovatif yaklaşım 

Giriş bariyeri düşük işlerde ancak iyi icraat ve pazarlama gücü ile siz de bir oyuncu olabilirsiniz. 1) İşinizi diğerlerinden çok daha iyi yapacaksınız. 2) Tanıtıma çuvalla para harcayacaksınız. (Bu noktada sucuk markası ile arkadaşlık sitesi yaratmak arasında pek fark yok.)

Fakat bu ikisini iyi becerseniz dahi hala başarısız olma ihtimaliniz yüksek. Çünkü atı alanlar Üsküdar’ı çoktan geçmiş olabilir. Bu nedenle riski azaltmak için yapmanız gereken, aynı ürüne başkalarından farklı yaklaşmak. Yani inovasyon.

İşte bu noktada, şehre özel arkadaşlık siteleri ile memlekette olmayan bir şeyi yaptık. Bu sektörün tartışılmaz lideri Siberalem’di. Fakat Siberalem bırakın semti, ilçe koymayı bile akıl edememişti. Biz de gidip istanbul,net, ankara.net ve izmir.net alan adlarını satın aldık ve herbirinin üzerinde o şehre özel bir çöpçatan sitesi kurduk. Bu yaklaşımın sonucunda ilk günden para kazanmakla kalmadık, sektör liderinin koltuğuna ortak olmayı dahi başardık.

(“Bunun nesi inovasyon?” diyorsanız bu videonun 10′ 30” ile 12′ 50” arasını izlemenizi rica edeceğim.)

3) Doğru strateji 

Gittigidiyor’un açıldığı ilk gün, yani 5 Şubat 2001′de, ürün satmak paralıydı. Biz de aynı yoldan yürüdük ve gün bir, paralı üyelikle başladık. Şu anda 1 aylık Gold üyelik 35 TL. O zaman zannederim 5 TL gibi bir ücret belirlemiştik çünkü önemli olan miktar değil, sitelerin paralı olmasıydı.

Peki hiç olmazsa 1 ay filan, üye biriktirmek için ücretsiz yapılmaz mıydı? Yapılamazdı çünkü paralı bir hizmeti bedava yapmak çok kolayken, ürününüz ne kadar kıymetli olursa olsun, tersi, yani bedavadan paralıya çevirmek son derece sancılı bir süreç.

Ayrıca para (maalesef) şu hayatta en iyi işleyen filtreleme aracı. Hele ki arkadaşlık sitesi gibi ismi kirletilmiş bir sektörse, yapacağınız en doğru şey, hizmeti paralı vermek. Böylece topluluk yönetimi adına, sitenizde görmeyi arzu etmediğiniz kitleleri uzak tutabiliyorsunuz.

4) Titizlik ve dürüstlük

Editör ekibimizi, yani topluluk yönetimini yapan, gelen profilleri, fotoğrafları onaylayan, destek sorularını cevaplayan çalışanlarımızı, 20′li yaşlardaki kadınlardan kurduk.  Çünkü arkadaşlık sitelerinin kadın bakış açısına göre işletilmesi gerektiğini düşünüyorduk.

Bir dizi kural (guideline) oluşturduk. Mesela, bu tür sitelerde en zor olan kadın üye sayısını artırmaktır. Biz  ise “gerçekliğinden şüphelendiğin profillere asla onay verme” ilkemizi sonuna kadar koruduk. “Bayan” demenin yasak olmasından tutun da, “paralı üye olsa bile asayişi bozanları yasaklamaktan çekinme”ye kadar türlü kuralımız var ve bunları uygularken hâlâ ilk günkü kadar katıyız.

Aslında pek çok örnek verebilirim ama özetle, işimizi yaparken hem dürüst, hem de titiz olmaya gayret ediyoruz. Ki bu ikisinin -ne iş yaparsanız yapın- girişimcilere başarı yolunda çok yardımcı olduklarını düşünüyorum.

Etohum Türk interneti için çok önemli bir oluşum. Bu vesileyle Burak Büyükdemir‘e sektörümüze katkılarından ötürü bir kez daha teşekkür etmek isterim.

Projenizin ne olduğuna çok bağlı olmakla birlikte evet, işinizden ayrılmadan da kafanızdakileri kağıt üstünden çıkarıp insanların hayatına sokabilirsiniz. Fakat maalesef projenizi bir “iş” haline getirmeniz mümkün olmaz. En azından benim bildiğim bir örnek yok. Sizin bildiğiniz varsa da istisnai bir durum olduğu için genellememeniz yerinde olur.

itiraf.com’un ilk günleri

itiraf.com fikrini bulduğumda NTV’de çalışıyordum. Bir nevi joker elemandım. Muhabirleri yönlendiriyordum, haber merkezinden çıkan programları toparlıyordum, teknoloji haberlerinin editörlüğünü yapıyordum. Açıkçası gayet iyi bir maaşım, keyifli bir işim vardı.

itiraf.com’u kısıtlı  HTML bilgimle online yapmayı becerebilmiştim. İnsanlar bir mail formu ile itiraflarını gönderiyordu. Sayı az olduğu için seçmeden, gelenlerin çoğunu yayınlıyordum.

O zamanlar top500, iyi.net gibi tanıtım platformları vardı. Hepsine üye oldum. Oralardan gelenler + eşe dosta haber verme ile sitenin trafiği kartopu misali büyüdü. Açıkçası, internet henüz Konya ovası olduğu için küçük, güzel bir kulübe bile dikseniz Empire State Building etkisi yaratıyordu. Öylece itiraf.com günde 10 bin kişinin girdiği bir site haline geldi.

itiraf.com'un ilk zamanlarında itirafları işte böyle bir email formuyla gönderebiliyordunuz.

EBİ ile ortaklık

Halen NTV’deki işime devam ediyordum. Yani projemi işimden ayrılmadan hayata geçirmeyi başarmıştım. Fakat sonuçta; acaba internete uygun  bir fikir bulabilir miyim, bulsam da bir noktaya getirebilir miyim, bu yeni mecranın kurallarını nasıl öğrenebilirim güdüleriyle kalkıştığım bir şeydi bu. İş olmaktan uzaktı. Zaten para kazanmak da aklımdan geçirdiğim bir şey değildi.

Derken, güzel insan Oya (Yaşayan) ile tanıştım. Daha doğrusu, eşi Görkem mesai arkadaşımdı. Onun üzerinden Oya beni aradı.  idefix‘i işleten, sonrasında Siberalem‘i de yapan EBİ‘de çalışıyordu. itiraf.com’u sevmişlerdi. Acaba bir konuşabilir miydik?

Burası yazının ana fikri oluyor: EBİ’nin patronu Mehmet Budak (idolümdür kendisi) dedi ki, gel bunu bir iş haline getirelim. Sen mesaini buraya taşı. Dizini kır, sadece siten için çalış. Her ay şu kadar lira maaş al. Bunun adı borç olsun. itiraf.com para kazanınca şirkete ödersin.

Yalan söylemeyeyim ama galiba o para NTV’den kazandığımın dörtte biri filandı. Fakat amaç zaten standartlarımı yükseltmek değil, hayatımı idame etmemi sağlayacak bir gelirimin olmasıydı. Hiç düşünmeden kabul ettim.

Aynısını yaparım

Bugünkü internet ve girişimcilik deneyimim olmadan da bir projeyi (belli bir büyüklüğe gelmiş olsa bile) iş haline getirmenin tüm hayatını o projeye vermekle mümkün olduğunu içgüdülerimle görebilmiştim. Aradan 12 sene geçti. Bugün olsa yine aynısını yaparım.

Bu sayede itiraf.com’un bir tasarım ve yazılım ekibi oldu. Reklam satışçı kızlarımız itiraf.com için bir sunum hazırladı. Ajanslar artık öğrendi ki, itiraf.com’a şu fiyatlarla, şu koşullarda reklam verebiliriz, reklam vermek istediğimizde filancayı arayabiliriz. Tabii artık fatura da kesebiliyorduk. Site göçtüğünde sistemciyi arayabiliyordum.

En önemlisi de, bunlar sayesinde sadece itiraf.com’la ve iş geliştirmeyle uğraşabiliyordum.

Taşın büyüklüğü

Üstelik burada, tek bir editör ile hazırlanabilen, yazılımının sürekli geliştirilmesine ihtiyaç olmayan, tekst tabanlı bir siteden bahsediyoruz. Siz bir de Gittigidiyor’u, Siberalem’i, Yemeksepeti’ni düşünün.

Hayatta her şey…. Evliliğinizi sürdürmek, Gittigidiyor’u 217 milyon dolarlık şirket haline getirmek, piyano çalmayı öğrenmek, çocuk büyütmek, twitter’da 10,000 takipçi sahibi olmak… Hepsi uğraşarak didinerek oluyor.

Bir de, getiri (hayalleriniz) ne kadar büyükse elinizi de o kadar büyük bir taşın altına koymanız gerekiyor.

Birchbox ile başladı

• Modelin mucidi bildiğim kadarıyla Birchbox. En azından onlardan sonra popüler oldu. 2 kadının kurduğu siteyi ilk kez Ekim 2010′da aldıkları yatırım vesilesiyle duyduk.
• Birchbox’ta basit ama iyi bir fikirden yola çıkılmıştı. Malum, makyaj malzemesi firmaları yeni ürünlerinin bir kısmını tester (sample) olarak ücretsiz dağıtıyor. Bu örnek ürünler kadınlara dergi promosyonu, satış noktası gibi kanallarla ulaştırılıyor.
• İşte Birchbox bu ürünler için yeni bir dağıtım kanalı yaratıyordu. Üstelik bedava dağıtılan ürünleri parayla satarak hem yeni makyaj malzemesi kullanmaya yatkın hem de alım gücü yüksek bir kitlenin kullanımına sunuyordu. Yani ürünleri doğru hedef kitleye ulaştırmış oluyordu. Birchbox’ın başarısı toplamda 12 milyon dolar yatırımla taçlandırıldı.

Model klonlandı ve çeşitlendi

• Kutulu modelin kaderi tüm yeni çıkan iş modelleriyle benzer oldu tabii. Önce kendi ülkesinde, ardından Avrupa’da (Glossybox, JolieBox) ve tabii Türkiye’de (Lilakutu, Vanilyaclub, Luxybox) klonlandı.
• Klonlama furyası devam ederken kimileri de makyaj malzemesiyle başlayan sürpriz kutunun içeriğini farklı ürünlerle çeşitledi. Örneğin, Lovewithfood‘un kutusundan gurmeler için tadımlıklar, Blissmobox‘ın kutusundan organik yiyecekler ve çevre dostu ürünler, Babbaco‘nun kutusundan çocuğunuz için eğitim araç gereçleri çıkıyor.
• Birchbox’ın 2012′de IPO yapabilecek büyüklüğe erişeceğini öngörenler var. Fakat öte yandan, makyaj malzemeleri firmalarının tester olarak dağıttığı ürünlerin sınırlı sayıda olduğunu, bunun da modelin büyümesindeki en büyük engel olacağını savunanlar da yok değil.
• Model hakkında ne düşündüğünüzü, sizin gördüğünüz avantaj-dezavantajlarını, ne tür versiyonlarının yapılabileceğini yorum olarak yazarsanız sevinirim. Paylaşalım, güzelleşelim. :)

Bu vesileyle şirketin isminin neden MAGNET olduğunu da açıklayayım. Bu benim fikrimdi. Ama şu anda pek beğendiğimi söyleyemem. Bu isim aslında sloganla birlikte biraz anlam kazanıyor: MAGNET – İnsan Mıknatısı.  Malum, şirketin ilk projesi arkadaşlık siteleriydi.  İkinci hecede NET olması da o zaman hoşuma gitmişti. Gerçi asıl markalar zaten sitelerimiz, şirketin ismi önemli değil ama yine de daha içime sinen bir isim olmasını tercih ederdim doğrusu.

3,25 milyar dolarlık exit

• Elektrik mühendisi olan Fahri Diner, 32 yaşındayken ilk firması Qtera’yı tam 3,25 milyar dolara Nortel Networks’a satmış. Toplantıda konuşmadık ama şuradaki habere göre, Qtera bir kablolama şirketiymiş.
• Fahri Bey Türkiye internet pazarını tanımak için İstanbul’a gelmiş. Türk internetinin gelecek vaad ettiğini düşünüyor fakat henüz bir yatırım niyeti yok. Şu an için sadece Türk girişimcilerle tanışıyor. Hangi iş modellerinin popüler olduğunu ve ilgi alanlarına giren endüstrilerdeki oyuncuları öğrenmeye çalışıyor.

Fahri Diner diyor ki…

• Türkler kolay risk alıyor. Bu nedenle de girişimci ruhları var. Avrupa’da ise bu durum tam tersi. Evet, orada büyük pazarlar var ama Avrupalılar risk almadıkları için iyi girişimler çıkaramıyorlar. Kendinizi onlarla kıyaslamayın. Türkiye bu konuda çok daha başarılı olacaktır.
• Uluslararası bir iş yapmak, Amerikan VC firmalarından yatırım almak, ileride exit’ini Amerika’dan yapmak istiyorsan, Amerikan şirketi kurmak çok daha avantajlı. Yazılımcılarınız, müşteri ilişkileri departmanınız vb. Türkiye’de olabilir. Ama şirketin yönetim kadrosu zamanının büyük bölümünü Amerika’da geçirmeli ve Türkiye’ye gidip gelmeli.
• Türkiye’de şirketlerin exit yaparken birtakım vergi avantajları olabilir. Bunlar ABD’de yok. Ama bir Amerikan firması iseniz bir diğer Amerikan firmasının sizi satın alması daha kolay. Uluslararası bir iş yaparken, sırf vergi avantajları nedeniyle Türk firması kurarsanız çok daha büyük fırsatları kaçırabilirsiniz.
• Şirketlerinizi en başından satış stratejisini yaparak kurmanız yerinde olur. Her şirket 50 milyon değerlemeye ulaşmak zorunda değil. Bir şirketinizden 3 milyon, diğerinden 5 milyon, bir diğerinden 500 bin kazanabilirsiniz. Damlaya damlaya göl olur.
• VC fonlarının süresi 10 yıl gibi düşünülür. Ama bizim 3 yıl sonunda çıkış yaptığımız yatırımlarımız da var. Bana göre bir şirketten 7 yıl sonunda çıkılması idealdir.

Sıfır şirkete yatırım yapmıyorlar

• Atomico’nun Türkiye’ye ayrılmış bir fonu var. Ancak henüz hiç yatırım yapmadılar. B2C denen “tüketici interneti” ile ilgileniyorlar. Bizim ana iş kollarımızdan biri olan dating de ilgi alanlarından biri. Geçmişte yatırımcı oldukları Woome‘yi Zoosk’a satarak çıkış yapmışlardı.
• Wouter’ın söylediği önemli şeylerden biri, “sıfır” şirketlere yatırım yapmadıkları. En azından “gün bir” olmasını tercih ediyorlarmış. Atomico’dan yatırım alabilmeniz için sitenizin açık, yani işinizin kurulu olması gerekiyor. Ancak o durumda görüşmelere başlıyorlarmış.
• Bu aslında VC’lerin tercih ettiği bir şey. Böylece risklerini azaltıyorlar. Benim tecrübelerim de gösteriyor ki, ilk 1 ayda ortaya çıkan istatistiklerinize bakarak dahi gelecek 5 seneki resmi görme şansınız olabiliyor.